
Ik was in Kenia, in de stad Nyeri, zo’n 100 kilometer ten noorden van Nairobi. Kenia is een steeds populairdere vakantiebestemming en een land met grote tegenstellingen o.a. tussen arm en rijk.
Ik was daar niet op vakantie maar op uitwisseling samen met collega’s van Hogeschool Utrecht. Een ‘workation’, op eigen kosten en op eigen initiatief van een aantal docenten.
Eerste indruk
Ik was nog nooit in een midden Afrikaans land geweest. Na een vermoeiende nachtvlucht werden we met gids Beatrice en chauffeur Paul in een minibusje vervoerd naar Nyeri. Een tocht van ca. 3 uur waarbij we onze ogen uitkeken. Elke centimeter naast de doorgaande weg werd bezet door verkopers van groenten, fruit, vlees, kleding, meubels. Tussendoor liepen herders met een kleine kuddes geiten en koeien. Ondertussen werden we aan alle kanten ingehaald door auto’s en minibusjes (matatus) en vooral heel veel motoren met 2, 3 of 4 mensen en/of beladen met spullen. Naast losse standjes voor de verkoop zagen we kleine winkeltjes en restaurants en af en toe een hotel, net zo groot als een winkeltje. Voor wie vaker verre reizen maakt is dit waarschijnlijk niks nieuws.
Ongemak
Gedurende ons bezoek van 11 dagen hebben we naast de uitwisseling (en daar kom ik zo op) ook andere activiteiten gedaan. We hebben een kerkdienst bezocht, speciaal voor ons in Engels én Swahili, een hike gedaan naar een waterval, zijn op safari geweest en stapten daarbij in de voetsporen van Jane Goodall. We zijn op bezoek geweest in een rescue home voor kinderen waar we werden ontvangen met zang en dans. En uiteraard geshopt in verschillende souvenirwinkels. Regelmatig vond ik het ongemakkelijk, zoals bijvoorbeeld het bezoek aan een rescue home, waar wij als witten daar stapels wc papier en maandverband komen brengen en de kinderen voor ons aan het zingen en dansen werden gezet. Ook het bezoek aan de lokale markt, waarbij we in het kielzog van Beatrice moesten blijven en niet los mochten rondsjouwen. We verbleven in een huis achter een groot hek waar de host Stella met haar kinderen in een klein huisje op het terrein woonde. Op dit soort momenten voelde ik het ongemak van de ongelijkheid, waar wij, als witte rijke Europeanen als toerist komen kijken hoe ‘schattig of zielig’ de arme zwarte bevolking van Kenia is.
Uitwisseling
De reden van ons bezoek was uitwisseling met één van de drie lerarenopleidingen die het land rijk is: Kagumo Teachers training college (https://kagumocollege.ac.ke/) Een pilot, opgezet door Yvette Wevers, collega van Instituut Archimedes (lerarenopleiding HU) en Global Exploration (www.global-exploration.nl ), een organisatie die uitwisselingen verzorgt voor middelbare scholieren. Onze delegatie bestond uit collega’s (en een deeltijdstudent) van de lerarenopleiding, van de PABO, van ICT en van pedagogiek en een projectleider en een adviseur medezeggenschap. Voor elk wat wils. Omdat het een pilot betrof was het grote doel uitwisseling met mogelijkheid tot meer samenwerking in de toekomst.
Op onze aankomstdag, zaterdag, werden we verwelkomd in chief principals office door de directie. Een korte kennismaking in een groot kantoor.
Vanaf maandag hebben we een aantal dagen af en aan op Kagumo TTC doorgebracht. We hebben rondleidingen gekregen over de campus en de schoolboerderij, we hebben lessen bijgewoond. We mochten mee naar scholen (primary en highschools, waarvan sommige boardingschools) om assessments bij te wonen van studenten die daar hun stage liepen. We hebben een mini-conferentie gehouden met de studenten, waarbij wij presentaties hielden over o.a. ons onderwijssysteem, leerteams, begeleiding van studenten. De Keniaanse studenten, die ook wonen op de campus, hebben ons voorgelicht over de verschillende verenigingen. Elke student is lid van minstens één society. Sommige verenigingen zijn voor de gezelligheid of voor de sport, anderen zijn ontstaan uit religieuze of idealistische overtuigingen. Studenten van Kagumo zijn online in gesprek gegaan met HU studenten uit de Hogeschoolraad om ervaringen uit te wisselen.
Maar bovenal hebben we in die week veel gesprekken gevoerd met onze Keniaanse collega’s en studenten. Hoe werkt het schoolsysteem? Hoe beoordelen jullie binnen het Competentie Gericht Onderwijs? Hoe is de begeleiding van studenten? Waar lopen studenten tegenaan? Hoe werkt het communityleven op de campus?
Uitwisseling op gelijkwaardig niveau.
Verbinding
Deze paragraaf kan ooit een verhaal apart worden maar voor nu probeer ik het samen te vatten. Naast alle verschillen tussen Kenia en Nederland en tussen de Keniaanse en Nederlandse collega’s heb ik vooral veel van de overeenkomsten geleerd en genoten. De verbinding vonden we in onze liefde voor leren en het onderwijs en in de gesprekken daarover. In de muziek en dans met de studenten maar ook in de kerk waar onze host Stella zingt in het gospelkoor. Uiteraard heb ik haar mijn optreden met mijn gospelkoor laten horen. In de persoonlijke gesprekken met Nederlandse en Keniaanse collega’s. En in de grapjes waar we elkaar in konden vinden.
Tot slot
Dit is mijn persoonlijke verhaal met mijn eigen ongemak en mijn eigen hoogtepunten, die ik niet allemaal genoemd heb. Waar de uitwisseling toe gaat leiden weet ik nog niet maar ik hoop, en die hoop hoor ik ook uit de appjes van Keniaanse collega’s, dat dit een mooi vervolg gaat krijgen. Wat ik probeer mee te nemen in werk- en privéleven is Hakuna Matata. Wat ik in ieder geval meeneem naar mijn eigen onderwijs is dat verbinding en communityvorming het belangrijkste is om samen te leren en te lachen.
